Pałac Dioklecjana - Split

Pałac Dioklecjana to chyba najbardziej charakterystyczny zabytek i większa część Starego Miasta. Jeżeli chcesz dowiedzieć się więcej, kliknij na temat.

Pałac Dioklecjana

Pałac został wybudowany z lokalnych materiałów, pochodzących z Wyspy Brac, okolic Trogiru,a z koryt pobliskich rzek wydobywano płyty trawertynowe. Część materiałów została przetransportowana z Tereny Italii, Grecjii oraz Włoch. Prace prowadzone były prawdopodobnie przez greckich budowniczych, którzy stworzyli monumentalną budowlę o wymiarach 215 x 181 m. Zabudowania przecinały dwie główne ulice Cardo (obecna ul. Dioklecjana), łącząca bramy północną (Złotą) z południową (Brązową) oraz prostopadła do niej decumanus (obecnie ul. Kresimirova). Brama brązowa dochodziła do samego morza. Ciekawostką jest fakt, że w zabudowania pałacowe są wciąż zamieszkiwane. W ostatnich latach miasto podjęło się zadania renowacji pozostałości pałacu.

Najlepiej zachowana część miasta to Perystyl. Latem możemy na nim obejrzeć przedstawienia w tym te napisane przez antycznych autorów. W VII wieku na perystylu powstał plac katedralny. Sama katedra – św. Dujama, architektonicznie składa się z trzech części, powstałych w różnych okresach czasu. Część główna katedry jest częścią mauzoleum Dioklecjana ( koniec III w, n.e.), została wybudowana z białego lokalnego wapienia oraz marmuru najwyższej jakości wydobywanego na wyspie Brac.

Dopiero w XVII do wschodniej części katedry dodano chór, w tym celu została usunięta wschodnia część ściany mauzoleum co umożliwiło połączenie obu pomieszczeń. Wieża pochodzi z 1100 roku, wybudowana została w stylu romańskim. Szeroko zakrojone prace budowlane z 1908 r zmieniły radyklanie jej wygląd a wiele oryginalnych rzeźb romańskich zostało usuniętych. Z wieży rozpościera się wspaniały widok na miasto oraz Adriatyk

Jednym z najlepszych przykładów sztuki romańskiej tego okresu są drewniane drzwi katedry wykonane przez średniowiecznego Chorwackiego rzeźbiarza Andrija Buvina około 1220 r. Każde z dwóch skrzydeł drzwi zawiera 14 scen, z życia Jezusa. Każda z nich rozdzielona jest od pozostałych bogatymi ornamentami.

Na pierwszym piętrze zakrystii zanjduje się skarbiec katedralny zawierający relikwię św. Domicjana, które zostały umieszczone w katedrze po jego śmierci w III w. Część relikwi przechowywana jest w Bazylice św. Jana na Lateranie, dokąd zostały przeniesione po ataku Słowian na rzymską Dalmację. W skarbcu znajdziemy również wyroby ze złota pochodżące od XIII – XIX w oraz szaty mszalne z wieków od XIV – XIX. Znajdziemy tutaj również Splitski Evandelistarczyli Ewangeliarz Splicki, najstarszy, bo pochądzący z VI w, ewangeliarz z terenów Dalmacji, Kartularz supetarski oraz Historia Salonitana z XIII w, czyli histrię pierwszych Chorwatów napisaną przez Tomasza Archidiakona.

Samo Mauzoleum to budowla na planie ośmiokąta. Na jego szczycie znajduje możemy zauważyć mały sarkofag, Jest to miejsce spoczynku dwóch córek węgierskiego króla Beli IV. We wnętrzu mauzoleum odnajdziemy podobizny cesarza Dioklecjana oraz jego żony Pryski. Cesarz, zaciekły pogromca Chrześcijan zapewnie nie spodziewał się, jego grobowiec stanie się kiedyś tak znakomitą świątynią. Po lewej stronie odnajdzie bogato zdobioną ambonę z XVIII w, która prawdopodobnie zostałą wykonana z marmuru pochodzącego z … grobowca Dioklecjana. Ołtarz główny pochodzi z XVII wieku, natomiast ołtarze boczne z wieku XV. Prawy poświęcony został patronowi świątyni św. Djumanowi, natomiast lewy św. Anastazemu.

Podziemna część pałacu podzielona jest obecnie na dwie części pierwsza dostępna dla wszytskich pełna straganów i turystów, oraz druga, którą możemy zobaczyć po zakupieniu biletów. Ciekawostką może być fakt, że służyło ono podczas kręcenia serialu Gra o Tron za miejsce w którym przetrzymywane były smoki! Dzięki układowi piwnic możemy wyobrazić sobie jak wyglądała część mieszkalna pałacu, które praktycznie nie zachowały się do naszych czasów.

W miejscu gdzie kiedyś znajdowała się cesarska sypialnia odnajdziemy Muzeum Etnograficzne. Mieści się ono w XIV wiecznej kamienicy a jego zbiory obejmują wiele ciekawych eksponatów. Jego zbiory są bardzo szerokie a liczą ponad 20 tys eksponatów, wśród których odnajdziemy instrumenty muzyczne, stroje,  muzycznych, broń i biżuterię.

Świątynie Jupitera została przekształcona w babtysterium. Możemy znaleźć w nim między innymi chrzcielnicę z XIII w oraz grobowce dwóch Splickich arcybiskupów. Na jednej ze ścian odnajdziemy wizerunek Chorwackiego króla Piotra Krzesimira

Jednym z ciekawszych i na pewno wartym odwiedzenia muzeum, jest Muzeum Miejskie znajdujące się w Pałacu Papalić. W muzeum możemy zapoznać się z bogatą historią miasta. Wśród eksponatów odnajdziemy przedmioty, które nierzadko mają ponad 3 tys lat, jak np. egipskie sfinksy. Wśród prezentowanych przedmotów znajdziemy monety, wazy oraz talerze z dworu Dioklecjana, oraz bogatą kolekcję rzeźb. Bardzo ciekawa jest również Sala Gotycka o długośći 17 metrów. W muzeum odnajdziemy również romańskie rzeźby, które zostały uzunięte z wieży katedralnej podczas prac związanych z jej przebudową na w roku 1908.

Głównym wejściem na teren pałacu była Złota Brama, jej nazwa pochodzi od złotych zdobień, którymi była ona pokryta. Patrząc na bramę możemy zauważyć nisze. W miejscach tych w czasach świetności pałacu umieszczone były posągi władców sprawujących władzę w okresie tetrariatu czyli Dioklecjana i Maksymiana oraz w dolnym rzędzie ich pomocników Galeriusza i Konstantyna. W VI w przebudowane zostały przyległe do bramy strażnice a w ich miejscu powstał kościł św. Marcina. Wychodząc z zabudowań pałacowych na pewno natkniemy się na pomnik Grzegorza z Ninu. Pomnik został wykonany w X w. Grzegorz z Ninu był biskupem, który zasłyną z oborny słowiańskiego pisma zwanego głagolicą, Jego podobizna została przeniesiona w to miejsce z perystylu w roku 1954. Warto zwrócić uwagę na palec lewej nogi.Jest on pięknie wypolerowany przed dotykających go turystów, co według nich przynieść ma szczęcie.

Żelana brama jest prosta do przeoczenia. Znajdziemy ją pomiędzy kościołem z IV w pod wezwaniem Matki Boskiej od Dzwonnicy a stojącą obo kamienicą. Kościół łatwo rozpoznać po wczesnoromańskiej wieży kościoła z charakterystycznym kamiennym zegarem, pod któym znajduje się romańskie dwudzielne okno.

 

Galeria

%d bloggers like this: